Menu
Terug

DE MOLEN ‘LE BLUTE-FIN’

Vincent van Gogh

  • 1886, olieverf op doek
  • 55,2 x 38 cm

In 1975 kocht Dirk Hannema – stichter van Museum de Fundatie en oud-directeur van Museum Boijmans Van Beuningen – bij kunsthandel Hein in Parijs een molengezicht. Hij schreef het schilderij toe aan Vincent van Gogh. Deze aankoop kreeg destijds echter geen enkele aandacht. De acceptatie van Hannema’s ontdekking werd in de weg gestaan door zijn twijfelachtige reputatie op het gebied van toeschrijvingen. Vooral de kwestie rond het door hem aan Vermeer toegeschreven schilderij De Emmausgangers – zijn aankoop voor Museum Boymans die een vervalsing door Han van Meegeren bleek te zijn – bleef hem achtervolgen. In 2010 werd duidelijk dat Hannema het schilderij terecht aan de beroemdste Nederlandse kunstenaar uit de negentiende eeuw had toegeschreven. Dankzij onderzoek door het Van Gogh Museum in Amsterdam kwam onomstotelijk vast te staan dat De molen ‘Le blute-fin’ door Vincent van Gogh werd geschilderd.

Vincent van Gogh schilderde de molen Le Blute-Fin, onderdeel van Le Moulin de la Galette, enkele maanden na zijn aankomst in Parijs in maart 1886. Gedreven door ziekte, geldnood en de hoop om in de kunsthoofdstad van de wereld snel een betere schilder te worden, had hij zichzelf vanuit Antwerpen uitgenodigd bij zijn broer Theo in de Rue Laval 25 in Montmartre. Hij wilde gaan tekenen in het Louvre en les nemen bij Fernand Cormon. “Gij spreekt over de knappe lui op dat atelier Cormon”, schreef hij aan Theo. “Juist omdat ik verdomd graag er mee mee wou doen, stel ik me zelf uit eigen overtuiging reeds van tevoren dien eisch van te Parijs althans een jaar grootendeels aan teekenen te besteden van naakt en antiek.” Eenmaal in Parijs trok hem echter vooral het schilderen naar de werkelijkheid en na drie maanden hield hij de tekenlessen bij Cormon voor gezien. Het doek in de collectie van Museum de Fundatie kan zowel vanwege het onderwerp als vanwege stilistische kenmerken gezien worden als een kantelpunt in zijn ontwikkeling. De 17de-eeuwse molen in het nog dorpse en pittoreske Montmartre beantwoordde volledig aan het romantische ideaal dat Van Gogh al sinds zijn jeugd met zich meedroeg.

Bron van inspiratie was de plattelandsverheerlijking van Franse voorgangers als Jules Breton, Camille Corot en Jean-François Millet. Op zijn schilderij van Le Blute-Fin is te zien hoe dat ideaal juist in die jaren – letterlijk – onder de voet werd gelopen door het oprukkende stadsleven: dagjesmensen beklimmen de trappen naar de rustieke molen, die daarmee tot een toeristische attractie is gereduceerd. Hoewel dit mondaine Parijs van de Belle Epoque nauwelijks besteed was aan Van Gogh (na twee jaar vertrok hij naar de Provence) kon hij zich niet onttrekken aan de invloed van het moderne impressionisme, dat overigens door de avant-garde alweer was afgeschreven. In Parijs legde Van Gogh de basis voor het stralende palet en de nerveuze toets die zijn latere stijl karakteriseren. Het kleurrijke en expressief geschilderde De molen ‘Le Blute-Fin’, Montmartre, waarop de stad het platteland verdringt, is een van de eerste werken waarmee Van Gogh liet zien dat hij ten langen leste bereid was de kunst van het verleden voor die van het heden in te ruilen. 

Vincent van Gogh

* 1853
† 1890